Viêm xoang mũi ở trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Viêm xoang có thể do nhiễm trùng hoặc dị ứng. Ở trẻ em, rất có thể đó là nhiễm vi-rút, có thể trở thành nhiễm trùng do vi khuẩn. Trẻ em có tiền sử gia đình bị dị ứng sẽ dễ bị viêm xoang. Viêm xoang thường gặp ở trẻ lớn và người lớn hơn trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Viêm xoang mũi là gì?

Xoang là khoảng không khí ẩm trong xương của khuôn mặt xung quanh mũi. Khi chúng bị nhiễm trùng và sưng lên hoặc bị kích ứng, đây được gọi là viêm xoang (hoặc nhiễm trùng xoang). Những bệnh nhiễm trùng này thường theo sau cảm lạnh hoặc từng cơn kèm theo dị ứng. Bệnh viêm xoang thường gặp và dễ điều trị. Viêm xoang mũi ở trẻ em cũng rất thường gặp chứ không chỉ riêng người lớn.

Có bốn loại xoang khác nhau:

  • Viêm xoang sàng: Nằm bên trong khuôn mặt, xung quanh khu vực sống mũi. Xoang này có từ lúc mới sinh, và tiếp tục phát triển.
  • Xoang hàm: Nằm bên trong mặt, xung quanh vùng má. Kiểu xoang này cũng có khi mới sinh, và tiếp tục phát triển.
  • Viêm xoang trán: Nằm bên trong mặt, ở khu vực trán. Kiểu xoang này không phát triển cho đến khoảng 7 tuổi.
  • Xoang bướm: Nằm sâu trong mặt, sau mũi. Xoang này không phát triển cho đến tuổi thanh niên.

Các kiểu viêm xoang mũi ở trẻ nhỏ khác nhau

Nguyên nhân gây viêm xoang mũi ở trẻ em

Đôi khi, nhiễm trùng xoang xảy ra sau nhiễm trùng đường hô hấp trên (URI) hoặc cảm lạnh thông thường. URI gây viêm đường mũi có thể chặn sự mở của các xoang cạnh mũi và dẫn đến nhiễm trùng xoang. Dị ứng cũng có thể dẫn đến viêm xoang vì mô mũi sưng tấy và tăng sản xuất chất nhầy. Có những tình trạng có thể xảy ra khác có thể ngăn chặn dòng chảy bình thường của chất tiết ra khỏi xoang và có thể dẫn đến viêm xoang, bao gồm:

  • Bất thường trong cấu trúc của mũi
  • Nhiễm trùng từ răng
  • Chấn thương mũi
  • Dị vật mắc kẹt trong mũi
  • Hở vòm miệng
  • Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Khi dòng dịch tiết từ xoang bị tắc nghẽn, vi khuẩn có thể bắt đầu phát triển. Điều này dẫn đến nhiễm trùng xoang hoặc viêm xoang. Các loại vi khuẩn phổ biến nhất gây ra viêm xoang cấp tính bao gồm:

  • Viêm phổi do liên cầu
  • Haemophilus influenzae
  • Moraxella catarrhalis

So sánh xoang khỏe mạnh và xoang bị viêm

Triệu chứng viêm xoang mũi ở trẻ em

Các triệu chứng của bệnh viêm xoang mũi phụ thuộc rất nhiều vào độ tuổi của trẻ. Sau đây là những triệu chứng phổ biến nhất của bệnh viêm xoang. Tuy nhiên, mỗi đứa trẻ sẽ có những triệu chứng khác nhau. Các triệu chứng có thể bao gồm:

Trẻ em nhỏ tuổi hơn

  • Sổ mũi kéo dài hơn 7 đến 10 ngày. Chất nhầy thường có màu xanh đặc hoặc vàng, nhưng cũng có thể trong.
  • Ho ban đêm. Thỉnh thoảng ho vào ban ngày
  • Sưng quanh mắt
  • Thường không bị đau đầu nếu trẻ dưới 5 tuổi

Trẻ lớn hơn

  • Chảy nước mũi hoặc các triệu chứng cảm lạnh kéo dài hơn 7 đến 10 ngày
  • Chảy dịch trong cổ họng từ mũi
  • Nhức đầu
  • Khó chịu ở mặt
  • Hôi miệng
  • Ho
  • Sốt
  • Đau họng
  • Sưng quanh mắt, thường nặng hơn vào buổi sáng

Các triệu chứng của viêm xoang có thể giống với các tình trạng hoặc vấn đề y tế khác. Luôn hỏi ý kiến bác sĩ của con bạn để được chẩn đoán.

Ví dụ chẩn đoán viêm xoang bằng chụp X-quang

Làm thế nào để chẩn đoán viêm xoang?

Nói chung, bác sĩ của con bạn có thể chẩn đoán viêm xoang dựa trên các triệu chứng và khám sức khỏe của con bạn. Trong một số trường hợp, các xét nghiệm bổ sung có thể được thực hiện để xác định chẩn đoán. Chúng có thể bao gồm:

Chụp X-quang xoang

Thử nghiệm chẩn đoán sử dụng chùm năng lượng điện từ vô hình để tạo ra hình ảnh của các mô bên trong, xương và các cơ quan trên phim. (Tia X thường không được sử dụng, nhưng có thể giúp hỗ trợ chẩn đoán.)

Chụp cắt lớp vi tính (còn gọi là CT hoặc CAT scan)

Một quy trình chẩn đoán hình ảnh sử dụng sự kết hợp của tia X và công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh ngang hoặc dọc (thường được gọi là các lát cắt) của cơ thể. Chụp CT cho thấy hình ảnh chi tiết của bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể, bao gồm xương, cơ, mỡ và các cơ quan. Chụp CT chi tiết hơn chụp X-quang tổng quát.

Nuôi cấy từ xoang

Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm liên quan đến sự phát triển của vi khuẩn hoặc vi sinh vật khác để hỗ trợ chẩn đoán.

Cách điều trị bệnh viêm xoang ở trẻ em là gì?

Điều trị cụ thể cho bệnh viêm xoang sẽ được xác định bởi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc chính của con bạn dựa trên:

  • Tuổi, sức khỏe tổng thể và tiền sử bệnh của con bạn
  • Mức độ nhiễm trùng
  • Khả năng chịu đựng của con bạn đối với các loại thuốc, thủ thuật hoặc liệu pháp cụ thể
  • Kỳ vọng về quá trình lây nhiễm

Điều trị viêm xoang có thể bao gồm những điều sau:

  • Thuốc kháng sinh, do bác sĩ của con bạn xác định (thuốc kháng sinh thường được dùng trong ít nhất 14 ngày)
  • Acetaminophen (để giảm đau hoặc khó chịu)
  • Thuốc thông mũi
  • Máy tạo ẩm mát trong phòng của con bạn
  • Xịt mũi để giảm viêm
  • Thuốc điều trị GERD
  • Phẫu thuật để loại bỏ adenoids
  • Phẫu thuật nội soi xoang

Thuốc kháng sinh có thể được ngừng sử dụng trong 10 đến 14 ngày, trừ khi các triệu chứng nghiêm trọng phát triển, chẳng hạn như: sốt, đau mặt hoặc đau hoặc sưng quanh mắt. Phẫu thuật chỉ nên được xem xét nếu các phương pháp điều trị khác không thành công.

Cha mẹ nên ngăn ngừa viêm xoang cho trẻ từ đầu

Ngăn ngừa viêm xoang mũi ở trẻ em

Có những điều có thể giúp con bạn ngăn ngừa bệnh viêm xoang. Chúng bao gồm:

  • Cho con bạn sử dụng nước muối sinh lý xịt, rửa hoặc cả hai. Sử dụng chúng thường xuyên để giữ cho mũi ẩm nhất có thể.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm trong môi trường khô ráo trong nhà.
  • Giữ con bạn tránh xa khói thuốc lá và xì gà.
  • Giữ trẻ tránh xa những thứ gây ra các triệu chứng dị ứng.
  • Không nên để nước lọt vào xoang ví dụ nhảy mạnh xuống hồ nước
  • Hạn chế thời gian trong hồ bơi khử trùng bằng clo. Clo có thể gây kích ứng mũi và xoang.
  • Thực hành tốt vệ sinh tay.
  • Luôn cập nhật cho bạn và con bạn về việc tiêm chủng ngừa.
  • Không tiếp xúc gần với những người bị cảm lạnh hoặc những người khác bị nhiễm trùng đường hô hấp trên.

Viêm xoang mũi ở trẻ em tuy cũng thường gặp nhưng cha mẹ không nên quá chủ quan. Cha mẹ nên chủ động cập nhật kiến thức về bệnh và theo dõi các triệu chứng. Nếu có điều gì bất thường cần lập tức đưa trẻ tới bệnh viện gặp bác sĩ.